Korona Virüs Kimyasallarda Ne Kadar Süreyle Yaşar?

Korona virüs kimyasallarda ne kadar süreyle yaşar? Gliserin virüsler için besleme alanı mıdır? Virago Kimya şirketi bu zorlu süreçte ne tip önlemler aldı? gibi soruların cevaplarını yazımızda vermeye çalıştık.

Korona Virüs Havada Ne Kadar Süreyle Yaşar?

Hamilton, Montana’daki “Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Viroloji Laboratuvarı” tarafından yapılan bir çalışma bu sorunun yanıtlanmasına yardımcı olmaktadır. Araştırmacılar koronavirüsleri havaya saçmak için bir nebülizör kullanarak bulaşıcı virüslerin havada üç saate kadar kalabileceğini bulmuşlardır. Çalışmanın sonuçları 17 Mart 2020’de New England Journal of Medicine’de yayınlanmıştır (Kaynak 4)

Güncelleme 31 Mart 2020: Müşterimizden gelen bir bilgiyi paylaşmak istiyoruz. Dünya Sağlık Örgütü damlacıkların çok ağır olduğu için havada asılı kalamadığını ve hızlıca yere ve yüzeylere düştüğünü açıklamış (Kaynak 14) en son sorunun cevabı olarak yazılmış. Çevirisi aşağıdadır:

Covid-19 havada asılı kalır mı?

COVID-19’a neden olan virüs esas olarak enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda oluşan damlacıklar yoluyla bulaşır. Bu damlacıklar havada asılı kalmayacak kadar ağırdır. Hızlı bir şekilde zemine veya yüzeylere düşerler.

COVID-19 olan bir kişinin 1 metre yakınındaysanız veya kontamine bir yüzeye dokunup ellerinizi yıkamadan önce gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza dokunarak virüsü solumak suretiyle enfekte olabilirsiniz.

Aslında bu önemli bir bilgi çünkü havada asılı kalan virüsler hepimizi tedirgin ediyordu. Bu bilgiyi bizimle paylaşan Zeynep hanıma çok teşekkür ederiz.

Korona Virüs Kimyasallarda Ne Kadar Süreyle Yaşar?

Virago Kimya web sitesinde yapay aromalar, gliserin ve propilen glikol satışları yapılmaktadır. Bunların yanı sıra plastik veya cam yardımcı malzeme satışımız bulunmaktadır.

Aromalarımız propilen glikol veya alkol ile taşınır yani aroma taşıyıcısı olarak propilen glikol veya alkol kullanmaktayız ve bu iki ürün de virüsün değil yaşaması, maruz kaldığı anda ölmesini sağlayacak kimyasallardır. Propilen glikol tek başına bakteri öldürücü niteliğe sahiptir ve havanın sterilizasyonu için 15 dakika püskürtülmesi önerilmiştir (Kaynak 7). Ancak propilen glikolün korona virüsü de öldürüp öldürmeyeceği veya çalışmada bahsedilen “havanın sterilizasyonunu” sağlayıp sağlamayacağı henüz çalışılmamıştır.

Gliserin ise sabun yapımında da kullanılan ve binlerce kullanım alanı olan bir kimyasaldır. Sitemizde de satılan “Bitkisel gliserin” ile ilgili detaylı araştırmamızı okumak isterseniz lütfen tıklayınız.

Çalışmalar kısıtlı olduğundan bitkisel gliserinde virüsün yaşama ihtimali olup olmadığını bilmiyoruz.

Covid-19’a Neden Olan Korona Virüs Cansız Ortamlarda Ne Kadar Süreyle Yaşar?

Son zamanlarda yapılan bilimsel bir çalışmada COVID-19’a neden olan korona virüsün bakır üzerinde dört saat, karton üzerinde 24 saat ve plastik ve paslanmaz çelik üzerinde iki – üç güne kadar yaşayabildiği bulunmuştur. Araştırmacılar ayrıca, bu virüsün düşmeden önce üç saate kadar havada damlacık olarak asılı kalabildiğini de tespit etmiştir (Kaynak 4).

CDC (Amerika Hastalık Kontrol Merkezi) sık temas edilen yüzeyleri ve nesneleri her gün temizlemeyi önermektedir. Örneğin bankolar, masa üstleri, kapı kolları, banyo armatürleri, tuvaletler, telefonlar, klavyeler, tabletler ve komodinler her gün temizlenmesi gereken cansız yüzeylerdir. Eğer bu yüzeyler kirliyse önce su ve deterjanlar temizlenir, sonra steril edilir. Aşağıda belirttiğimiz gibi sirke bu virüs için iyi bir dezenfektan değildir, marketlerde satılan dezenfektanlar ev kullanımı için sirkeden daha etkilidir (Kaynak 4).

Covid-19’a neden olan korona virüsün yaşaması ve yayılması için en ideal sıcaklık ve nem oranı nedir?

Güneş ışığına, sıcağa veya soğuğa maruz kalma gibi farklı koşulların virüsün hayatta kalma sürelerini nasıl etkileyebileceği henüz tam olarak bilinmiyor ancak aşağıda bahsettiğimiz iki çalışma, bu konuda çarpıcı sonuçlara ulaşmış.

Şu anda peer-review yani uzman denetimi sistemi kullanan bazı prestijli bilimsel dergiler, Covid-19 ile ilgili araştırmaları teşvik ediyor ve süreçler çok hızlı ilerliyor. Normalde standart bir makalenin yayınlanması 1 yıla kadar uzayabilirken, bu dönemde Covid-19 ile ilgili makalelere öncelik veriliyor. Yazıya aldığımız bir çalışma çok yeni (Kaynak 15). Bulgular önemli olduğu için bu yazıya eklendi. Böyle önemli bulgular bilimsel dergilerde yayınlandıkça yazımız güncellenecektir. 

Greifswald Üniversitesi Hastanesinden doktor Günter Kampf, düşük sıcaklık ve yüksek nemin
bu virüslerin yaşam sürelerini uzattığını söylüyor (Kaynak 8)

COVID-19’un önemli ölçüde yayıldığı şehirlerin iklim verilerini ERA-5 reanalizi kullanarak inceleyen ve bu verileri, virüsün az yayıldığı bölgelerle kıyaslayan yeni yayınlanmış bir çalışma şu bulgulara ulaşmış (Kaynak 15):

  • SARS-CoV-2’nin neden olduğu COVID-19 bugüne kadar en çok 5-11 derece C ve %47-79 nemlilik oranı olan havalarda yayılmıştır.
  • Virüsün en çok yayılım gösterdiği yerler, aşağıda başka bir kaynaktan aldığımız şemada daha net görülebilir. Virüs en çok doğudan batıya 30-50 derece Kuzey koridorunda yayılmıştır. Bu koridorun dışında kalan ve Çin’in hemen güneyindeki ülkelerde fazla yayılım göstermemiştir. Güneydoğu Asya’daki ülkelerin Covid-19 istatistikleri incelenebilir (örneğin Malezya’da virüse yakalanma ve ölüm oranları anlamlı şekilde düşüktür)
Covid-19'un en çok yayıldığı yerler

Covid-19’un en çok yayıldığı yerler

Oysa 2011 tarihli daha eski bir çalışma kurumuş virüsün pürüzsüz yüzeylerde 22–25°C  sıcaklıklarda ve %40-50 nemlilikte 5 günden fazla canlılığını koruduğunu bulmuştur. Bu da tipik klimalı bir ortamdır. Bununla birlikte virüs, daha yüksek sıcaklık ve daha yüksek nispi nemlilikte hızla canlılığını kaybetmiştir (örneğin 38°C sıcaklık ve >%95 nispi nem). Bu çalışma SARS CoV virüsünün canlılığını etkileyen sıcaklık ve nispi nem oranları hakkındadır. Bu çalışmada da Malezya, Tayland ve  Endonezya’da virüsün fazla yayılmadığına dikkat çekilmiştir (Kaynak 16)

31 Mart 2020’de medRxive isimli bilimsel dergide yayınlanan çalışmanın da virüsün canlılığını korumasına ilişkin çarpıcı sonuçları var ancak peer review denilen uzman kontrolünden geçmeden hızlıca yayınlandığı için bu tip çalışmalar ihtiyatla okunmalıdır, kaynakçamıza alınmamıştır (linki)

Covid-19 virüsü kaç derecede ölüyor?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hücre kültürü üst fazında virüsün hayatta kalması başlığı altında şu açıklamayı yapmış (Kaynak 17): 56 ° C’deki ısı, SARS koronavirüsü 15 dakikada yaklaşık 10000 birim öldürür (hızlı azaltma).

Virago yorum: Bunun anlamı Covid-19 hastalığına neden olan korona virüsün 56 derecede 15 dakikada anlamlı şekilde azaldığıdır (ama hepsi ölmeyebilir, belki hastalığın şiddeti azalır, tehlike boyutu azalır). Sosyal medyada saç kurutma makinesi ile virüs öldürme paylaşımları yanlıştır. Saç kurutma makinesini uzun süre virüse tutmak gerekir ki bu imkansızdır, hızlıca sıcak üflenirse virüsün sadece yeri değişir.

Gliserin virüsler için besleme alanı mıdır?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi gliserin veya herhangi bir kimyasalda korona virüsün yaşayıp yaşamadığı bilinmiyor ancak bu virüs yaşamak için canlı ortamlara ihtiyaç duyuyor. Kimyasallarda yaşaması öngörülmüyor.

Kaldı ki sattığımız gliserin bir dolum tesisinde dolduruluyor. Bu açıdan hiçbir ürünümüzde korona virüs riski yoktur. Lütfen aşağıdaki kısmı okuyunuz.

Virago Kimya şirketi bu zorlu süreçte ne tip önlemler aldı?

Sitemizde satılan hiçbir ürünün dolumu satış ofislerinde veya denetimsiz herhangi bir yerde yapılmamaktadır. Anlaşmalı olduğumuz dolum şirketi özellikle Korona virüs sonrasında hijyen tedbirlerini iki kat artırmıştır, Bakanlıkça yapılan denetimler sıklaşmıştır. Bu kapsamda şişelenmiş ürün içlerinde virüse ait herhangi bir iz olması imkansızdır.

Satış ofisimiz salgınla ilgili “evde kalın” uyarılarının yapıldığı hafta kapatılmış, personel evine gönderilmiştir. Yalnızca tek personel gelmekte ve raflarda dolumu yapılmış olan ürünlerden alarak siparişleri hazırlamakta ve kargoya vermektedir. Bu dönem yeni dolum taleplerimiz de olmayacaktır. Şu anda sitede satılan tüm ürünler Korona salgını öncesinde şişelenip raflarımıza dizilmiş ürünlerdir. Tüm stoklarımız salgından 1 ay önce yenilenmiştir. Outlet haricindeki hiçbir üründe stok sorunumuz yoktur.

Satış ofisimize belirlediğimiz ve dönüşümlü olarak gelen personeller dışında kimse girmemektedir. Plastik şişelerin, aroma ve  taşıyıcıların bulunduğu raflar spreylenerek steril edilmekte ve ürünlerin bulunduğu oda sürekli havalandırılmaktadır. Satış ofisine personelimiz günde sadece 2 saat gelmekte, o da geldiğinde kullan-at önlük, eldiven ve N95 maske giymektedir. Kargo paketlenmesi bitince kargolarla beraber kıyafetlerini ayrı bir poşete koyup ofisi terk etmekte ve ertesi gün gelecek kişiye temiz ve dokunulmamış bir ofis bırakmaktadır. Genel temizlik ise haftada bir kez basınçlı sıcak buhar ile yapılmaktadır. Bu süreçte çalışanlarımızı ve ailelerini korumak ticaret yapmaktan daha önemlidir.

Virago Kimya’dan bir ürün sipariş ettiğinizde ürün içeriğinden emin olabilirsiniz ancak kargoyu biz denetleyemeyiz. Bu nedenle bizden gelse dahi paketlerinizi eve alır almaz banyoya götürün ve kargo poşeti üstünü sabunlu suyla yıkayıp havlu peçete ile kurulayın. Bundan sonra paketi güvenle açabilirsiniz.

Virago Kimya öneriler:

Aslında virüsten korunmanın en önemli adımı elleri sık sık yıkamak. Şöyle ki, virüs akciğerlere taşınarak hasta ediyor. Elleriniz temiz değilse yüzünüze dokunmayın çünkü akciğerlere inmek için virüs ağzınızı veya burnunuzu kullanacaktır.

Ellerinizi yüzünüze dokundurmadan yaşayamıyorsanız sık sık yıkayın, özellikle kargo aldığınızda, dışarıdan alışveriş yaptığınızda, market raflarına dokunduğunuzda vs ellerinizi hemen yıkayın. Mümkünse evde bir karantina odası ayarlayıp dışarıdan gelen eşyaları bir gün o odada tutun sonra eve alın. Bu da bir yöntemdir. Maskenin gerekliliği tartışmalıdır. Maske ile kendinizi korursunuz (havada 3 saate kadar asılı kalabilen güçlü bir virüsten bahsediyoruz) ancak enfekte bir el ile maskeyi düzeltirken dudağınıza veya burnunuza dokunursanız maske yine işe yaramayacaktır. Ayrıca standart bir tıbbi maske korona virüsü filtreleyemez. Doğru maske kullanmalısınız. Aşağıda açıklamaya çalıştık. 

Kritik nokta ağzınıza veya burnunuza girecek şeylere dikkat etmenizdir. Yüzün o bölgelerine ne başkalarını ne de kendi ellerinizi yaklaştırmamalısınız. Sadece yaşlılar değil, astım hastaları ve bağışıklığı düşük kişiler de risk altındadır. 

Ayrıca bu dönemde Korona virüsün insan yapımı olduğuna dair yapılan komple teorilerine de inanmayınız. Bu konuda da yapılmış bilimsel çalışmalar var ve Covid-19 hastalığına neden olan korona virüsün insan yapımı bir virüs olmadığı, hayvanlardan insana taşındığı ispatlanmış durumda (Kaynak 5). 

Covid-19’u tanıyalım

Covid-19, Korona Virüsün neden olduğu hastalığın adıdır. T.C. Sağlık Bakanlığının sayfasında “Yeni Koronavirüs Hastalığı” olarak belirtilmektedir. Bu hastalık ilk kez 13 Ocak 2020’de adlandırılmış olup Çin’in Vuhan kentinden dünyaya yayılmıştır (Kaynak 1).

Salgın başlangıçta bu bölgedeki deniz ürünleri ve hayvan pazarında bulunanlarda tespit edilmiştir. Daha sonra insandan insana bulaşarak Vuhan başta olmak üzere Hubei eyaletindeki diğer şehirlere ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin diğer eyaletlerine ve diğer dünya ülkelerine yayılmıştır.

Korona virüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. İnsanlarda, birkaç korona virüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir.

Covid-19 veya Kovid-19, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 2019 yılında çıkan koronavirüsü işaret etmek adına belirlenmiş resmi addır, İngilizcesi: coronavirus disease 2019.

Covid-19 SARS-CoV ile benzerlik gösteriyor mu?

SARS-Corona Virüsüne Genel Bakış isimli yayınlanmış bir bilimsel makalede (Kaynak 2), ileride korona virüs kaynaklı salgınlar olabileceği uyarısı çok net yapılmıştır.  Makalenin Türkçe tam metnini Kaynakça kısmındaki linkten inceleyebilirsiniz. Ayrıca Covid-19’a neden olan virüs, SARS-CoV virüsüne göre daha dayanıklı ve yayılmacıdır. SARS hastanelerden yayılırken, bu virüs daha çok hastane dışında insanlar arasında yayılım göstermektedir (Kaynak 4 içinde bahsedilen çalışmadan)

Makale SARS-Korona Virüsü hakkında olsa da Covid-19 hastalığı da aynı familyadan korona virüslerden kaynaklandığı için mücadele yöntemleri benzerlik göstermektedir. Hatta CDC tarafından laboratuvarlarda uygulanması istenilen önlemlerin tamamı SARS-COV2 hastalığı için hazırlanan listeden alınmıştır (Kaynak 6)

İnsan korona virüsünün neden olduğu ağır akut solunum yolu sendromu (SARS) vakası ilk olarak 2002 yılında Uzak Doğu Asya’da görülmüş ve gribal bir enfeksiyon olarak kayıt altına alınmıştır. Ancak, sonraları ağır semptom gösteren hastalarda solunum yetmezliği nedeniyle ölüm vakaları görülmeye başlanmış ve bu nedenle hastalık sert akut solunum sendromu anlamına gelen “Acute Respiratory Sendrome” olarak isimlendirilmiştir.  SARS virüsünün, ilk olarak tespit edildiği 2002 yılında hızla 29 ülkeye, 4 ay içinde de dünyaya yayıldığı ve dünya çapında 37 ülkede görüldüğü bilinmektedir.

… SARS-CoV’un 8500 vakada %10’a yaklaşan genel bir mortalite oranıyla 800’den fazla ölüme yol açtığı, 65 yaşın üzerindeki kişilerde de %50’ye yaklaşan mortalite oranı ile önemli bir insan patojeni olarak virülens özelliğe sahip olduğu rapor edilmektedir.

Çoğu nezle virüsü gibi SARS-CoV’da nispeten dayanıklı ve oldukça bulaşıcı bir RNA virüsüdür. Kişiden kişiye solunum yoluyla, kontamine fomitler, vücut sıvıları ya da dışkı ile temas sonucunda yayılmaktadır. Enfeksiyonların yaklaşık %20’sinin sağlık çalışanlarında olması, virüsün yüksek enfektivitesini göstermektedir

Covid-19 hastalığı, pek çok açıdan SARS-CoV’ye benzemektedir.  Çalışmanın sonuç cümlesi dikkat çekicidir:

Her ne kadar son yıllarda virüs enfeksiyonu gözlenmese de doğada varlığı ciddi bir risk olarak görülen veya hayvanlardan/laboratuvarlardan bulaşabilen SARS ve diğer yeni virüslerin tekrar ortaya çıkma ihtimali ve bu nedenle hazırlık ihtiyacı asla göz ardı edilmemelidir. Bu amaçla, derlenen bu çalışma da virüs salgınlarının yeniden oluşabileceği göz önüne alınarak özellikle profilaktik tedbirlerle aşılar veya tedavi amaçlı spesifik ilaçlar ile ilgili çalışmaların ihmal edilmemesi gerektiğine dikkat çekilmesi amaçlanmaktadır.

Tübitak yayınına göre ise Covid-19’un gen diziliminin SARS’a neden olan korona virüsünkiyle %79, MERS’e neden olan korona virüsünkiyle de %50 oranında benzer olduğu tespit edilmiştir (Kaynak 8).

Covid-19’un Nezleden / Gripten Farkı nedir?

Covid-19 ve nezle, grip gibi hastalıkların belirtileri çoğu zaman karıştırılır. Nezle ve gripler için piyasada antiviral ilaçlar vardır, oysa Covid-19 için şu anda herhangi bir anti viral ilaç yoktur, en önemli farkları budur (Kaynak 4).

Soğuk algınlığına ve gribe neden olan virüsler - Tübitak

Soğuk algınlığına ve gribe neden olan virüsler – Tübitak

Tübitak tarafından hazırlanan bu broşürde, soğuk algınlığına ve gribe neden olan virüsler resmedilmektedir (Kaynak 8). Tabloya göre Korona virüsler, soğuk algınlığı vakalarının %10-15’inden sorumludur ve çapı 120 mm’dir.

Covid-19’a neden olan hayvan hala bulunamadı

Vuhan kentindeki pazar kapatılıp tüm hayvanlar incelense de halen bu salgına neden olan korona virüsü taşıyan hayvan tespit edilememiş ancak Güney Çin Tarım Üniversitesindeki bilim insanları 1000’den fazla yabani hayvandan aldıkları örnekleri test ettikten sonra, pullu karıncayiyende bulunan korona virüsün genom diziliminin, salgına neden olan cornavirüsünkiyle %99 oranında aynı olduğunu tespit etmişler.

Bu salgın için çok geç olsa bile, korona virüsü taşıyan ve insana bulaştıran hayvanı tespit etmek, gelecekte hastalığın tekrar ortaya çıkmasını engellemek açısından büyük önem taşıyor (Kaynak 8).

Havalar ısınınca virüs yok olacak iddiası

Oxford Üniversitesinden küresel sağlık araştırmaları profesörü Trudie Lang hem kendisinin hem de
uzman virolog arkadaşlarının bu sorunun cevabını tam olarak bilmediklerini ve havanın sınmasıyla bu virüsün ortadan kalkacağını söyleyenlerin gereksiz bir genelleme yaptıklarını düşündüklerini söylüyor (Kaynak 8).

Virago Kimya yorum: Ancak yukarıda bahsettiğimiz iki bilimsel çalışmanın sonuçları virüsün en çok yayıldığı sıcaklık ve nem oranlarını vermektedir. Bu durumda Türkiye’de örneğin 38 derece ve üzerindeki sıcaklıklarda ve %79’un üzerinde nem oranlarında virüs salgını büyük oranda bitecektir diye düşünüyoruz ancak dayanıklı bir virüs olduğundan bu salgın birkaç sene tekrarlayabilir. Umudumuz o zamana kadar aşısının veya ilacının bulunmasıdır. (Yazımızda ilgili başlık: Covid-19’a neden olan korona virüsün yaşaması ve yayılması için en ideal sıcaklık ve nem oranı nedir?).

Yaş gruplarına göre ölüm oranları

Çeşitli bilimsel kaynaklarda farklı veriler bulunabilmekle beraber, yaş gruplarına göre ölüm oranları genel olarak;

  • 60 – 69 yaş grubu için yüzde 3.6,
  • 50 – 59 yaş grubu için yüzde 1.3,
  • 40-49 yaş grubu için yüzde 0, 4
  • 39 yaş ve altı için ise yüzde 0, 2 olarak belirtilmektedir

Yeni Koronavirüs Hastalığı’nın (Covid-19) özellikle 65 yaş üstü kişileri, kanser hastalarını, hamileleri, bağışıklık sistemi zayıf olanları, tansiyon hastalarını, şeker hastalarını ve akciğer hastalıkları gibi ek hastalıkları olan insanları daha fazla etkilediği gözlemlenmektedir.

COVID-19 belirtileri çocuklarda da ender olarak görülse de, hastalığı hafif semptomlarla atlattıkları gözlemlenmektedir (Kaynak 9).

Sirke sizi Covid-19’dan korumaz!

Birçok kişi sirke ile temizlenen yüzeylerin dezenfekte olduğuna ve çamaşır suyundan daha güvenli bir alternatif olduğuna inanıyor. Maalesef bu bilgi yanlış. Sirkenin bazı patojenlere karşı gerçekten yararlı olabileceğini gösteren sınırlı veri vardır.

Sirke Korona Virüste etkili değil

Sirke Korona Virüste etkili değil

Enfeksiyon Kontrol ve Hastane Epidemiyolojisi dergisinde yayınlanan bir çalışmada (Kaynak 3), sirke gibi doğal dezenfektanlar ile Clorox, Lysol ve Mr. Clean gibi yaygın ticari dezenfektanların etkinliği, bakteri ve virüsler de dahil olmak üzere çeşitli patojenlere karşı karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, ticari ev dezenfektanlarının bakteriyel patojenlere karşı “oldukça etkili” olduğunu, sirkenin “daha az etkili” olduğunu göstermiştir.

Bakteriyel bir patojen, viral bir patojenden farklıdır ve koronavirüs, bakteri değil, bir virüstür. Çalışmanın sonuçları ticari dezenfektanların viral patojenlere karşı etkili olduğunu göstermiştir.

Ayrıca Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA – Environmental Protection Agency) yeni koronavirüse karşı kullanılmak üzere kayıtlı dezenfektanlar listesinde sirke yoktur. Oldukça uzun olan listede sirkenin bulunmaması bizce önemli bir ayrıntıdır.

Sirkenin bakteriler ve bazı virüsleri öldürmede etkili olduğu bilinse de korona virüs gibi dirençli virüslerde etkisiz olduğunu düşünmekteyiz.

Bu çalışmalardan önceden de haberdar olduğumuz için Virago satış ofislerini sirke ile temizlemeyi hiç düşünmedik. Satış ofislerimiz normal dezenfektanlarla temizlenmektedir. Dolum tesislerimizde ise Bakanlığın onayladığı sterilizasyon yöntemleri uygulanmaktadır.

Hasta değilseniz boşuna tıbbi maske takmayın, doğru maske takın

Maske konusu da oldukça tartışılan ve genel olarak gereksiz olduğu söylenen bir virüsten korunma aracı. Öncelikle pek çok ülkede maske kullanılmasının önerildiğini belirtmek lazım. Avustralya bunlardan biri. Avustralya Hükümeti Sağlık Bakanlığının yayınlandığı Covid-19 belgesinde, kişisel kullanım için maske kullanımı detaylı olarak anlatılıyor. Evden dışarı çıktığınızda, hastaneye gideceğinizde ve hastaysanız tıbbi maske kullanın deniyor (Kaynak 10).  Avustralya’da maskelerin sağlık kuruluşları tarafından isteyen kişiye ücretsiz verileceğini de belirtmişler.

tıbbi maske sizi korumaz

tıbbi maske sizi korumaz

Araştırdığımız pek çok bilimsel yayında ortak kanı “yaygın kullanılan tıbbi maskelerin hastaları korumak yerine öksürme gibi durumlarda hastanın çevresindeki insanları koruduğudur”.  Bu nedenle şayet hasta değilseniz öksürmüyorsanız tıbbi maske takmanıza da gerek yoktur. Hatta Dünya Sağlık Örgütü web sitesinde “sağlıklı olanların maske kullanmasına gerek yok” denip kamu alanlarında maske kullanacaklar için maskeyi takma ve çıkarma anlatılmaktadır (Kaynak 11).

İngiltere Sağlık ve Güvenlik Birimi web sitesinde ise (Kaynak 12),  FFP3 veya yeniden kullanılabilie yarım maskeler önerilmiş. FFP3 N95 için Avrupa standartıdır yani N95 ile FFP3 benzer kriterlere sahiptir.

Maske konusundaki en detaylı bilgiler ve ne tip maskelerin kullanılması / kullanılmaması gerektiği Minnesota Üniversitesi web sitesinden de okunabilir (Kaynak 13)

Coronavirüsler, enfekte kişiler nefes alıp verdiklerinde, öksürdüklerinde veya hapşırdıklarında dışarı attıkları damlacıklar yoluyla insandan insana bulaşabilir. Tipik bir cerrahi maske bu damlacıklarda bulunan viral partiküllerin geçişini engelleyemez ancak elleri yıkamak; sık dokunulan yüzeyleri ve nesneleri dezenfekte etmek ve yüze, göze ve ağza dokunmaktan kaçınmak gibi basit önlemler enfeksiyon riskini büyük ölçüde azaltabilir (Kaynak 8).

Özetle, Virago Kimya olarak tıbbi de olsa maske kullanılmasını öneriyoruz. N95 veya FFP3 maskelerin koruyuculuğu daha fazladır.

Ev Temizliği Nasıl Yapılmalı?

Ev temizliği hakkında çeşitli kaynaklardan derlediğimiz bilgiler aşağıdadır:

Acıbadem Hastanesi (Kaynak 9): Temizlikte kullanmak üzere 1 ölçü çamaşır suyunun 99 ölçü su ile seyreltilmesi yeterlidir. Kullanılan çamaşır suyunun son kullanma tarihinin geçmediğinden emin olunmalıdır. Ev tipi çamaşır suları amonyak veya başka temizleyiciler ile asla karıştırılmamalıdır. Alkol ile temizlik için en az yüzde 70 alkol içeren bir çözelti kullanılmalıdır.

Covid-19 Hastalığından Korunmak için 14 Altın Kural

  1. Ellerinizi sık sık su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca ovarak yıkayın.
  2. Soğuk algınlığı belirtileri gösteren kişilerle aranıza en az 3-4 adım mesafe koyun.
  3. Bulunduğunuz ortamları sık sık havalandırın
  4. Kıyafetlerinizi 60-90 derece normal deterjanla yıkayın.
  5. Ateş, öksürük, nefes darlığı gibi şikâyetleriniz varsa, maske takarak bir sağlık kuruluşuna başvurun.
  6. Öksürme ve hapşırma arasında ağız ve burunu tek kullanımlık mendille kapatın, mendil yoksa dirseğin iç kısmını kullanın.
  7. Yurtdışı seyahatlerinizi iptal edin ya da erteleyin.
  8. Kapı kolları, armatürler, lavabolar gibi sık kullandığınız yüzeyleri su ve detarjanla her gün temizleyin.
  9. Tokalaşma, sarılma gibi yakın temaslardan kaçının.
  10. Soğuk algınlığı belirtileriniz varsa yaşlılar ve kronik hastalarla temas etmeyin, maske takmadan dışarı çıkmayın.
  11. Ellerinizle gözlerinize, ağzınıza ve burnunuza dokunmayın.
  12. Yurt dışından dönüşte ilk 14 günü evinizde geçirin.
  13. Hiçbir kişisel eşyanızı (havlu gibi gündelik eşyaları) ortak kullanmayın.
  14. Bol sıvı tüketin, dengeli beslenin, uyku düzeninize dikkat edin.

(Kaynak 1)

Kolonya, içerdiği alkol nedeniyle, koronavirüse karşı el dezenfektanı olarak kullanılabilir. Kolonya gibi alkollü temizleyiciler ile el araları, parmak arası, el ayasının içi ve elin üst kısmını eşit olarak ve en az 20 saniye temas ettirilecek şekilde el temizliği sağlanabilir (Kaynak 9).

Kaynakça

  • Kaynak 1: T.C. Sağlık Bakanlığı resmi web sitesi (linki)
  • Kaynak 2: SARS-Corona Virüsüne Genel Bakış (linki)
  • Kaynak 3: Journal Infection Control and Hospital Epidemiology dergisi, “Antimicrobial Activity of Home Disinfectants and Natural Products Against Potential Human Pathogens” isimli bilimsel makale (linki)
  • Kaynak 4: Harward Tıp Fakültesi web sitesi (linki); bahsedilen çalışmanın tam metni ise burada 
  • Kaynak 5: Nature Medicine, Scripps Research Institute (linki)
  • Kaynak 6: CDC – Amerikan Hastalık Önleme Merkezi (linki)
  • Kaynak 7: Propilen glikol buharının havada asılı mikroorganizmalar üzerindeki bakterisit ile ilgili aksiyonu (linki)
  • Kaynak 8: Tübitak Bilim ve Teknik, Mart 2020 yayını (linki)
  • Kaynak 9: Acıbadem Hastanesi (linki)
  • Kaynak 10: Information on the use of surgical masks, Avustralya Hükümeti Sağlık Bakanlığı (linki)
  • Kaynak 11: WHO – Dünya Sağlık Örgütü (linki )
  • Kaynak 12: İngiltere Sağlık Bakanlığı (linki)
  • Kaynak 13: Minnesota Üniversitesi web sitesi (linki)
  • Kaynak 14: Dünya Sağlık Örgütü Covid-19 Sorular – Cevaplar sayfası (linki)
  • Kaynak 15: Elsevier, Temperature, Humidity and Latitude Analysis to Predict Potential Spread and Seasonality for COVID-19, yayınlanma tarihi 09.03.2020 (linki)
  • Kaynak 16: Hindawi, The Effects of Temperature and Relative Humidity on the Viability of the SARS Coronavirus, yayınlanma tarihi 01.10.2011 (linki)
  • Kaynak 17: Dünya Sağlık Örgütü (linki)

 

Yorumlar5

Yorumunuzu ekleyin

Güvenli Alışveriş

Geçerli SSL Sertifikalı bir sitedir. Satışla ilgili tüm sözleşmeler özenle hazırlanmıştır.

Hızlı Kargo

Hafta içi saat 16'ya kadar alınan ödemelere ait siparişler, aynı gün kargoya verilir (Yurtiçi kargo).

Kampanyalarımız

100 TL ve üzeri alışverişlerde kargo ücretsizdir. Güncel kampanyalarımızı lütfen takip ediniz.